Październik to miesiąc, w którym przygotowujesz ogród do zimy, a przy okazji budujesz jego kondycję na kolejny sezon. Od prac wykonanych teraz zależy, w jakim stanie trawnik, iglaki i instalacja nawadniająca przetrwają mrozy oraz wiosenne roztopy.
Z tego artykułu dowiesz się
- Jak przygotować trawnik do zimy?
- Co zrobić z opadłymi liśćmi, żeby nie zaszkodziły trawie?
- Które rośliny sadzić w październiku?
- Czego nie przycinać przed zimą?
- Jak zabezpieczyć system nawadniania i rośliny zimozielone przed mrozem?
W październiku zajmij się przede wszystkim trawnikiem, opadłymi liśćmi i jesiennymi nasadzeniami. To także ostatni dobry moment, żeby przygotować system nawadniania do zimy. Pod koniec miesiąca dochodzi zabezpieczanie roślin wrażliwych na mróz. Na Pomorzu jesień przebiega zwykle łagodniej niż w głębi kraju, jednak wilgoć i silny wiatr znad morza wpływają na to, jak rośliny zimują.
Ostatnie koszenie i jesienne nawożenie trawnika
Trawa przyrasta tak długo, jak długo dni są ciepłe, dlatego kosimy ją aż do zatrzymania wzrostu. Ostatnie koszenie wykonaj na nieco wyższą wysokość niż latem. Dłuższe źdźbła lepiej osłaniają darń przed mrozem, a wiosną trawa szybciej zaczyna rosnąć. Zbyt wysoka darń pod śniegiem sprzyja natomiast pleśni śniegowej. To choroba grzybowa, która po roztopach zostawia na trawniku szare lub różowawe placki.
Na początku miesiąca zasil trawnik nawozem jesiennym z przewagą potasu. Potas wzmacnia tkanki trawy i zwiększa jej odporność na niską temperaturę. Nawóz z dużą ilością azotu działa odwrotnie: pobudza trawę do wzrostu, a młode, miękkie źdźbła słabo znoszą przymrozki.
Na glebach ciężkich i ubitych pomaga też aeracja, czyli nakłuwanie darni. Woda z jesiennych deszczy wsiąka wtedy głębiej i nie stoi na powierzchni przez całą zimę. Ubytki po lecie możesz jeszcze dosiać w pierwszych dniach października, dopóki gleba jest ciepła.
Opadłe liście: co zgrabić, a co zostawić w ogrodzie
Liście leżące na trawniku zasłaniają trawie światło. Pod mokrą warstwą darń szybko żółknie i zaczyna gnić. Dlatego grabienie liści raz w tygodniu daje lepszy efekt niż jedno duże sprzątanie pod koniec miesiąca.
Liście zdrowych drzew nie muszą trafiać do worków. Możesz je przekompostować albo rozłożyć pod krzewami i na rabatach z bylinami. Taka warstwa chroni glebę przed przemarzaniem, a zimą daje schronienie jeżom i pożytecznym owadom. Inaczej postępuj z liśćmi porażonymi przez choroby grzybowe, takie jak czarna plamistość róż. Zarodniki przetrwają w kompoście, więc takie liście oddaj z odpadami biodegradowalnymi.
Jeśli w ogrodzie stoi oczko wodne, rozciągnij nad nim siatkę. Liście, które opadną do wody, rozkładają się na dnie i pogarszają jej jakość. Przy dużej liczbie drzew grabienie zajmuje kilka godzin w tygodniu, dlatego tę pracę łatwo włączyć do stałej pielęgnacji ogrodu prowadzonej przez nasz zespół.
Październik w kalendarzu sadzenia cebulek, drzew i krzewów
Teraz sadzisz cebule kwiatów kwitnących wiosną: tulipany, narcyzy, krokusy, szafirki i czosnki ozdobne. Ogólna zasada mówi, że cebulkę umieszcza się na głębokości około trzech jej wysokości. Tulipany najlepiej sadzić w drugiej połowie miesiąca, gdy gleba jest już chłodniejsza i grzyby mniej atakują cebule.
Październik sprzyja też sadzeniu drzew i krzewów liściastych, w tym roślin z gołym korzeniem. Gleba jest jeszcze ciepła i wilgotna, więc korzenie rosną aż do pierwszych mrozów. Wiosną roślina ma już rozbudowany system korzeniowy i lepiej znosi letnie upały. To dobry czas na żywopłot z grabu, buka czy ligustru.
Iglaki posadź na samym początku miesiąca. Potrzebują kilku tygodni, żeby się ukorzenić i zgromadzić wodę na zimę. Jeśli planujesz nowe rabaty albo żywopłot, jesień sprzyja też przemyśleniu aranżacji ogrodu i doborowi roślin do warunków na działce.
Których roślin nie przycinać przed zimą
Forsycje, lilaki, różaneczniki i hortensje ogrodowe mają już zawiązane pąki kwiatowe. Jesienne cięcie usunie je razem z pędami, a krzew wiosną wyda niewiele kwiatów albo nie wyda ich wcale. Te rośliny przycinasz po kwitnieniu.
Nie tnij mocno żywopłotów ani iglaków. Silne cięcie pobudza roślinę do wypuszczania nowych pędów, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą i przemarzną. W październiku wystarczy cięcie sanitarne, czyli usunięcie pędów suchych, połamanych i chorych. Róże przycinasz zasadniczo wiosną, a jesienią tylko usuwasz z nich chore fragmenty.
Byliny możesz skrócić, ale nie wszystkie. Suche kępy traw ozdobnych osłaniają środek rośliny przed wilgocią i mrozem. Nasienniki jeżówek czy rudbekii zimą zjadają ptaki, a w pustych łodygach zimują owady.
System nawadniania i iglaki przed pierwszymi mrozami
Woda pozostawiona w rurach, zaworach i zraszaczach zamarza, zwiększa objętość i rozsadza elementy instalacji. Dlatego automatyczny system nawadniania opróżnij przed pierwszym przymrozkiem. Zamknij dopływ wody i przedmuchaj linie sprężonym powietrzem. Ciśnienie musi być dobrane do instalacji, bo zbyt wysokie uszkadza zraszacze. Sterownik przełącz w tryb zimowy albo wyłącz zgodnie z instrukcją producenta.
Zanim odłączysz wodę, obficie podlej iglaki, różaneczniki i inne rośliny zimozielone. Zimą przez igły i liście stale odparowuje woda, a z zamarzniętej gleby roślina nie uzupełni jej strat. Brązowe igły na wiosnę to często skutek takiej suszy, a nie mrozu. Nad morzem problem jest wyraźniejszy, bo silny wiatr przyspiesza parowanie. Po podlaniu wyściółkuj glebę korą, która ogranicza jej przemarzanie.
Zawory ogrodowe na zewnątrz budynku odetnij od środka i spuść z nich wodę. Węże zwiń i przechowaj w garażu lub piwnicy. W RTB Serwis montujemy i serwisujemy systemy nawadniania ogrodów, więc zimowanie instalacji możesz zlecić naszemu zespołowi.
Plan prac na początek i koniec października
Terminy zależą od pogody, dlatego traktuj poniższy plan jako orientacyjny. Przy ciepłej jesieni część prac z końca miesiąca przesuniesz na listopad.
| Obszar | Początek października | Koniec października |
|---|---|---|
| Trawnik | nawożenie jesienne, aeracja, dosiewki | ostatnie koszenie, grabienie liści |
| Nasadzenia | iglaki, dzielenie bylin | cebule tulipanów, drzewa i krzewy liściaste, żywopłoty |
| Cięcie | usuwanie suchych i chorych pędów | skracanie bylin bez traw ozdobnych i nasienników |
| Woda | obfite podlewanie roślin zimozielonych | opróżnienie i przedmuchanie instalacji nawadniającej |
| Ochrona przed mrozem | ściółkowanie korą | kopczykowanie róż, agrowłóknina na rośliny wrażliwe |
Rośliny wrażliwe okrywaj agrowłókniną, a nie folią. Folia nie przepuszcza powietrza, więc pod nią zbiera się wilgoć i rozwijają się choroby grzybowe. Róże zabezpieczysz kopczykiem z ziemi lub kory usypanym u podstawy krzewu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w październiku można jeszcze założyć trawnik z siewu?
Na początku miesiąca tak, o ile gleba jest ciepła, a prognozy nie zapowiadają przymrozków. Młoda trawa musi zdążyć się ukorzenić przed zimą. Później lepiej wybrać trawnik z rolki albo przełożyć siew na wiosnę.
Kiedy ostatni raz skosić trawnik przed zimą?
Wtedy, gdy trawa przestaje wyraźnie przyrastać. Zależnie od pogody wypada to pod koniec października albo w listopadzie. Ostatnie koszenie wykonaj nieco wyżej niż w sezonie.
Czy liście orzecha włoskiego nadają się do kompostu?
Liście orzecha zawierają juglon, który hamuje wzrost wielu roślin i spowalnia rozkład. Lepiej kompostować je osobno albo w niewielkiej ilości wymieszane z innymi resztkami. Nie rozkładaj ich jako ściółki pod krzewami.
Jak przygotować automatyczny system nawadniania ogrodu do zimy?
Zamknij dopływ wody, opróżnij instalację i przedmuchaj ją sprężonym powietrzem o odpowiednim ciśnieniu. Następnie przełącz sterownik w tryb zimowy. Jeśli nie masz kompresora albo nie znasz parametrów instalacji, zleć tę pracę firmie, która serwisuje systemy nawadniania.
Czy iglaki trzeba podlewać jesienią, skoro często pada deszcz?
Tak, bo gęsta korona iglaka zatrzymuje dużą część opadów i ziemia pod nią często pozostaje sucha. Sprawdź wilgotność gleby przy pniu, wkładając palec kilka centymetrów w głąb. Jeśli ziemia jest sucha, podlej roślinę obficie przed pierwszymi mrozami.